Vì sao bón phân đều nhưng cây vẫn chậm lớn?

Trong quá trình canh tác, rất nhiều bà con gặp phải tình trạng bón phân đầy đủ, đúng lịch nhưng cây vẫn chậm lớn, còi cọc, đọt yếu, lá vàng, trái kém phát triển. Điều này không chỉ gây tốn kém chi phí phân bón mà còn làm giảm năng suất và chất lượng nông sản.

Thực tế cho thấy, bón phân nhiều không đồng nghĩa với cây hấp thụ được nhiều. Cây chỉ phát triển tốt khi đất khỏe – rễ khỏe – dinh dưỡng được hấp thụ đúng cách. Vậy đâu là nguyên nhân khiến bón phân đều nhưng cây vẫn không lớn? Hãy cùng phân tích chi tiết ngay sau đây.

1. Đất trồng xuống cấp – nguyên nhân gốc rễ khiến cây chậm lớn

Đất chua, đất mặn làm “khóa” dinh dưỡng

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến cây chậm lớn là đất bị chua (pH thấp dưới 5) hoặc đất nhiễm mặn. Khi đất ở trạng thái này, các chất dinh dưỡng như đạm, lân, kali, canxi, magie… bị cố định trong đất, không hòa tan được để rễ cây hấp thụ.

Dù bà con có bón phân đầy đủ, thậm chí bón nhiều hơn bình thường, cây vẫn có biểu hiện:

• Lá vàng, sinh trưởng chậm

• Đọt non kém phát triển

• Rễ yếu, dễ thối

👉 Bón thêm phân trong điều kiện đất xấu chỉ khiến cây suy nhanh hơn, thậm chí chết rễ.

Đất chai cứng, nghèo hữu cơ

Việc lạm dụng phân hóa học trong thời gian dài mà không bổ sung phân hữu cơ khiến đất:

• Bị nén chặt, thiếu oxy

• Giảm hệ vi sinh vật có lợi

• Mất khả năng giữ nước và dinh dưỡng

Khi đất chai cứng, rễ không thể phát triển, không lan tỏa để hút dinh dưỡng, dẫn đến hiện tượng cây vẫn chậm lớn dù bón phân đều đặn.

Cách khắc phục 

• • Xới xáo: Xới sâu đất từ 30 – 40 cm, đập nhỏ cục đất chai cứng để tạo độ thông thoáng, giúp rễ cây dễ phát triển.
  • Phơi ải: Phơi đất từ 3 -5 ngày để diệt mầm bệnh, nấm khuẩn và làm tơi xốp tự nhiên.
  • Thoát nước: Xử lý rãnh thoát nước, không để đất bị ngập úng gây nén chặt. 

• • Phân hữu cơ: Bón phân chuồng hoai mục, phân compost, phân trùn quế, hoặc phân cá với lượng lớn để tăng keo đất.
  • Vật liệu hữu cơ khác: Trộn thêm xơ dừa, vỏ trấu hun, than sinh học hoặc rơm rạ mục để tăng độ xốp, giữ ẩm.
  • Xanh hóa: Trồng cây che phủ (cây họ đậu, muồng vàng) để bộ rễ làm tơi đất, sau đó cắt cành lá làm phân xanh. 

• Bón vôi: Sử dụng vôi bột, vôi nông nghiệp hoặc dolomite để khử chua, nâng pH đất về mức lý tưởng
• Chế phẩm vi sinh: Bổ sung các vi sinh vật có lợi vào đất để đẩy nhanh phân hủy hữu cơ, tiêu diệt mầm bệnh.
• Axit Humic: Bổ sung thêm Axit Humic 7% có trong ROOTBIO lá phổi’ cho đất – đất khỏe thì rễ mới ăn mạnh, cây mới bật chồi nhanh. Không cần bón phân nhiều cũng không lo cây chậm lớn

2. Bộ rễ yếu hoặc tổn thương khiến cây không hấp thụ được phân

Bộ rễ được ví như “dạ dày” của cây trồng. Nếu rễ yếu hoặc bị tổn thương, mọi loại phân bón đều trở nên vô nghĩa.

Các nguyên nhân phổ biến gây hư rễ:

• Nấm bệnh gây thối rễ

• Tuyến trùng chích hút rễ

• Ngập úng kéo dài làm rễ thiếu oxy

• Bón phân quá gần gốc gây cháy rễ

Khi rễ bị thối hoặc cháy, khả năng hút nước và dinh dưỡng gần như bằng không. Cây sẽ:

• Chậm lớn

• Dễ rụng hoa, rụng trái

• Khó phục hồi dù tiếp tục bón phân

👉 Muốn cây lớn nhanh, bắt buộc phải phục hồi bộ rễ trước tiên.

3. Bón phân sai cách – bón nhiều nhưng hiệu quả thấp, Cây vẫn chậm lớn.

Bón quá liều gây “ngộ độc phân”

Nhiều bà con có tâm lý bón nhiều cho cây mau lớn, nhưng đây là sai lầm rất phổ biến. Khi phân bón dư thừa:

• Nồng độ muối trong đất tăng cao

• Rễ bị sốc, héo hoặc cháy

• Cây bị rối loạn sinh lý

Hệ quả là cây phát triển chậm lại, thậm chí suy kiệt.

Bón phân không cân đối dinh dưỡng

Cây trồng không chỉ cần đạm mà còn cần:

• Lân để phát triển rễ

• Kali để cứng cây, nuôi trái

• Trung – vi lượng để ổn định sinh trưởng

Việc bón quá nhiều đạm nhưng thiếu lân, kali sẽ khiến:

• Cây xanh lá nhưng yếu thân

• Rễ kém phát triển

• Dễ nhiễm sâu bệnh

Bón sai thời điểm sinh trưởng

Mỗi giai đoạn sinh trưởng của cây có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Bón phân sai thời điểm sẽ:

• Cây không hấp thụ hết

• Gây lãng phí phân bón

• Hiệu quả sinh trưởng rất thấp

4. Điều kiện môi trường không phù hợp

Ngoài đất và rễ, môi trường sống cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây.

Thiếu ánh sáng

Nếu cây không được chiếu sáng đủ tối thiểu 6 tiếng/ngày, quá trình quang hợp giảm mạnh, dẫn đến:

• Cây không tạo đủ năng lượng

• Dinh dưỡng hấp thụ không được chuyển hóa

• Cây chậm lớn, còi cọc

Tưới nước không hợp lý

• Thiếu nước: rễ không hòa tan được dinh dưỡng

• Thừa nước: rễ bị thiếu oxy, dễ thối

Cả hai trường hợp đều khiến cây không tận dụng được phân bón.

5. Lạm dụng phân hóa học lâu dài làm đất thoái hóa

Việc chỉ sử dụng phân hóa học mà không bổ sung:

• Phân hữu cơ

• Chế phẩm vi sinh

Sẽ khiến đất:

• Bạc màu

• Mất cân bằng sinh học

• Tích tụ độc tố gây hại cho rễ

Đây là lý do nhiều vườn cây càng về sau bón càng nhiều phân nhưng năng suất lại giảm.

Giải pháp khắc phục tình trạng bón phân đều nhưng cây vẫn chậm lớn

1. Cải tạo đất trước khi tăng phân

• Bón vôi để ổn định pH

• Bổ sung phân hữu cơ hoai mục, phân trùn quế

• Kết hợp Humic để làm đất tơi xốp

2. Phục hồi bộ rễ

• Kiểm tra tình trạng rễ định kỳ

• Xử lý nấm bệnh, tuyến trùng

• Tránh bón phân sát gốc

3. Bón phân cân đối và đúng thời điểm

• Điều chỉnh lượng đạm hợp lý

• Bổ sung lân – kali – trung vi lượng

• Bón theo từng giai đoạn sinh trưởng

4. Điều chỉnh điều kiện môi trường

• Đảm bảo đủ ánh sáng

• Tưới nước vừa đủ, thoát nước tốt

• Chủ động bảo vệ cây khi thời tiết bất lợi

Kết luận

Bón phân đều nhưng cây vẫn chậm lớn không phải do thiếu phân, mà do đất kém – rễ yếu – bón sai cách.

Muốn cây phát triển nhanh, khỏe và bền vững, bà con cần thay đổi tư duy từ “nuôi cây” sang “nuôi đất và nuôi rễ.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

1. Công Ty TNHH WIHOLDING
2. Hotline: 
3. Website: https://rootbio.vn
4. Fanpage: 
5. Youtube: https://www.youtube.com/@WIBIOFARM